Riskli yapı tespiti; bir binanın deprem ve diğer afetler karşısında can ve mal güvenliği açısından risk taşıyıp taşımadığının, teknik ve bilimsel yöntemlerle incelenmesi sürecidir. Kentsel dönüşüm sürecinin ilk ve en kritik aşamalarından biri olan riskli yapı tespiti, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında yürütülür.
Riskli yapı tespitinin temel amacı, can güvenliğini tehdit eden yapıların belirlenerek kontrollü ve planlı şekilde dönüştürülmesini sağlamaktır. Bu kapsamda;
Depreme dayanıksız binalar tespit edilir,
Olası can ve mal kayıplarının önüne geçilir,
Kentsel dönüşüm süreci yasal zemine oturtulur,
Güvenli ve sürdürülebilir yaşam alanları oluşturulur.
Riskli yapı tespiti, yalnızca Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından lisanslandırılmış kuruluşlarca yapılabilir. Süreç genel olarak aşağıdaki adımlardan oluşur:
Yapının mevcut durumunun incelenmesi,
Beton, demir ve taşıyıcı sistemden numuneler alınması,
Laboratuvar testlerinin yapılması,
Zemin ve yapı analizlerinin değerlendirilmesi,
Teknik raporun hazırlanması.
Bu çalışmalar sonucunda yapı “riskli” veya “risksiz” olarak sınıflandırılır.
Riskli yapı tespiti;
Kat maliklerinden biri veya birkaçı,
Tüm bina sakinlerinin ortak kararıyla,
Yetkili kurumlar aracılığıyla
başlatılabilir. Başvurunun yapılabilmesi için tüm kat maliklerinin onayı şart değildir.
Yapı riskli olarak tespit edildiğinde;
Rapor, ilgili kurumlara bildirilir,
Kat maliklerine resmî tebligat yapılır,
Belirlenen süre içinde yapının tahliyesi istenir,
Yıkım ve kentsel dönüşüm süreci başlatılır.
Bu aşamadan sonra maliklerin uzlaşma süreci ve proje planlaması gündeme gelir.
Hak sahipleri, riskli yapı tespit raporuna yasal süreler içinde itiraz edebilir. İtirazlar, Bakanlık bünyesinde oluşturulan teknik heyetler tarafından değerlendirilir. Yapılan inceleme sonucunda rapor onanabilir veya iptal edilebilir.
Riskli yapı tespiti;
Kentsel dönüşüm sürecinin resmî olarak başlamasını sağlar,
Kira yardımı ve devlet desteklerinden yararlanmanın önünü açar,
Hukuki ve teknik belirsizlikleri ortadan kaldırır,
Güvenli yapılaşmanın temelini oluşturur.
Öziçten İnşaat olarak, riskli yapı tespiti sürecinde hak sahiplerine yalnızca teknik değil, aynı zamanda danışmanlık desteği de sunuyoruz.
Bu kapsamda;
Yetkili kuruluşlarla koordinasyon,
Sürecin şeffaf şekilde takibi,
Hak sahiplerinin bilgilendirilmesi,
Kentsel dönüşüm planlamasına hızlı geçiş
sağlayarak dönüşüm sürecinin sağlıklı ilerlemesine katkı sunuyoruz.